သမိုင္း က်မ္းမ်ား ကညႊန္းဆို ေသာ ျမန္မာ
(ပထမပိုင္း)
- ျမန္လဲ ျမန္၊ မာလဲ မာသမို႔ ျမန္မာ လို႔ေခၚတယ္။
- ျဗဟၼာ ႀကီးေလးဦး လူ႔ျပည္ ကို အလည္ေရာက္၊ အရသာ ရွိတဲ့ ေျမဆီ ေျမႏွစ္ ေတြ စားၿပီး လူ႔ အသြင္ ေျပာင္း လာရာ ကဗမာ၊ ေနာက္ ျမန္မာ ျဖစ္လာတယ္။
- ျမန္မာ ဟာ တေကာင္း အဘိရာဇာ ေခၚ ျမတ္စြာ ဘုရား ရဲ ႔ ေဆြေတာ္ မ်ိဳးေတာ္ ဇာတ္ျမင့္ ကုလား ေတြ ကေန တိုက္ရိုက္ ဆင္းသက္ တဲ့လူမ်ိဳး။
- ပိႆႏိုး ပ်ဴေတြ ကေန ျမန္မာ ျဖစ္လာ တာေပါ့ကြဲ ႔ ကေလး တို႔ရဲ ႔။
- နန္ေက်ာင္ တရုတ္ ရဲ ႔မ်ိဳးကြဲ မိရ္မ ေတြ၊ ဧရာ ၀တီ ျမစ္၀ွမ္း အတိုင္း စုန္ဆင္း လာၿပီး ေက်ာက္ဆည္ နယ္ကို ၀င္ေရာက္ ေနထိုင္ ရာက ျမန္မာ ျဖစ္လာတယ္။
- ဘီစီ ၂၀၀၀ ေလာက္မွာ ေက်ာက္ေခတ္ ေဟာင္း ယဥ္ေက်းမႈ ကို အထက္ အညာမွာ ေတြ႔ခဲ့ ရတယ္။ Anyathian culture (အညာသား ယဥ္ေက်းမႈ) နဲ႔ ပံုေတာင္ ပရိုင္းမိတ္ ေတြေၾကာင့္ ကမၻာ အစ ျမန္မာ ကကြဲ႔ ..…………။
တကယ္ေတာ့ ကြ်န္ေတာ္ တို႔ဟာ ကိုယ့္လူမ်ိဳး ဘယ္က စသလဲ။ ရွင္းရွင္း ေျပာရရင္ ငါဘာေကာင္ လဲဆိုတာ မသိရိုး အမွန္ပါ ခင္ဗ်ာ။ အထက္က ေျပာခဲ့ တဲ့ျမန္မာ အစ ေတြကလည္း အခ်ိဳ ႔က ထင္ေၾကး၊ အခ်ိဳ ႔ က ပါးစပ္ ရာဇ၀င္၊ အခ်ိဳ ႔က မရွိတာ ကိုအရွိ လုပ္၊ လက္တစ္ဆုပ္ စာအခ်ိဳ ႔ က ေတာ့ သုေတသန တစ္ပိုင္း တစ္စ လုပ္ၿပီး ျမန္မာ အစကို သိသေလာက္ ေျပာခဲ့ ၾကတာပါ။ ဘဲဥ အစ လိုလံုး၀ ရွာမရ တာမဟုတ္ ေပမဲ့ ေရွးေဟာင္း သုေတ သန ရဲ ႔ အကူအညီ မပါရင္ အေတာ္ လုပ္ရ ခက္တဲ့ ျမန္မာ အစ ျဖစ္စဥ္ ႀကီး ကို အသာ ထားလို႔ လက္လွမ္း မိရာ ျမန္မာ သမိုင္းက်မ္း မ်ားထဲ က ကိုယ့္ အေၾကာင္း ကိုယ္ ေလ့လာ ၾကည့္တဲ့ အခါ……………….။
ျမန္မာ သမိုင္းက်မ္း ေတြကို ေရွးရာဇ၀င္ ဆရာ ေတြေရးတဲ့ က်မ္း၊ ႏိုင္ငံျခား သား ေတြေရးတဲ့ က်မ္း၊ တိုင္းရင္း သား ျပင္ညာယွိ (ေရွးေခတ္ ကဒီလို ေခၚသကိုး) ေတြေရးတဲ့ က်မ္းရယ္ လို႔ခြဲျခား ႏိုင္တယ္။ ဘယ္က်မ္း ကိုမွ ဘုရား ေဟာ လို အတိ အက် လက္မခံ ႏိုင္ပါ။ သူ႔ အထြာ နဲ႔သူ အမွားမ်ား၊ Bias မ်ားကေတာ့ ပါသင့္ သေလာက္ ပါမွာပဲကိုး။
ေရွးရာဇ၀င္ ဆရာ မ်ား၏ ျမန္မာ သမိုင္းက်မ္းမ်ား
ခရစ္ သကၠရာဇ္ ၁၇၂၀ မွာ စီရင္ ျပဳစုတဲ့ ဦးကုလား ရဲ ႔ မဟာရာဇ၀င္ ေတာ္ႀကီး၊ ၁၇၈၀ မွာ ျပဳစု တဲ့ တြင္းသင္း တိုက္၀န္ ဦးထြန္းညိဳ ရဲ ႔ ရာဇ၀င္ သစ္၊ ၁၈၂၉ မွာ မင္းမိန္႔ နဲ႔ ေရးတဲ့ ပထမ မွန္နန္း၊ ၁၈၆၇ မင္းတုန္း လက္ထက္မွာ ေရးတဲ့ ဒုတိယ မွန္နန္း စတဲ့ ရာဇ၀င္ က်မ္း ေတြကို ေရွးရာဇ၀င္ ဆရာ မ်ားျပဳစုတဲ့ ျမန္မာ့ သမိုင္းက်မ္း မ်ားလို႔ ေခၚမယ္ဆို ေခၚႏိုင္တယ္။ ဒီက်မ္း ေတြကို အေထာက္ အထား အျဖစ္ ကိုးကား ၿပီး ျမန္မာ ဆိုတဲ့ လူမ်ိဳး ကိုရုပ္လံုး ေဖာ္ႏိုင္ သလား။ ျမန္မာ့ လူေနမႈ စနစ္၊ လူမႈ စံမ်ား နဲ႔ ႏိုင္ငံေရး၊ ပညာေရး၊ စီးပြားေရး ေခတ္ကာလ အေျခ အေနကို ယထာ ဘူတ က်က် သံုးသပ္ ႏိုင္ရဲ ႔လား လို႔ ေမး လာရင္ ေတာ့ ၀မ္းနည္း စြာနဲ႔ ပဲ ဟင့္အင္း လို႔ေျဖ ရမွာပါ။ ေရွး ျမန္မာ သမိုင္းက်မ္း မ်ားရဲ ႔ အႀကီးဆံုး ခြ်တ္ယြင္းခ်က္ ႏွစ္ခု ကေတာ့-
- ဘယ္ကိစၥ ကိုေရးေရး စၾက ၀ေတး မႏၶမင္း စင္လ်က္ ျဖစ္ျခင္း ပ်က္ျခင္း ႏွင့္ မကင္း ဆိုတဲ့ ကမၼဌာန္း စာမ်ိဳး ျဖစ္ေအာင္ ေရးျခင္း နဲ႔
- သက္ႀကီး စကား လာ ပါးစပ္ ရာဇ၀င္ ေတြထဲက အကဲ ေတြ အပို ေတြကို စစ္ထုတ္ ဆန္းစစ္ ဖို႔ အင္မတန္ ၀န္ေလး လို႔ ေျပာတဲ့ အတိုင္း ခ်ေရး လိုက္ျခင္း ဆိုတာ ေတြပါ။
ေရွး ျမန္မာ ရာဇ၀င္ လာ ျမန္မာ တို႔ရဲ ႔ အေၾကာင္း ကို သတိထား ၾကည့္ရင္-
- ဖတ္ရႈ ၍ အလြန္ ေကာင္းျခင္း
- အလြမ္းဇာတ္၊ အေပ်ာ္ဇာတ္ တို႔ ျဖင့္ ဇာတ္သိမ္း လြန္လြန္းျခင္း
- ေရပက္ မ၀င္ေအာင္ ၿပီးျပည့္စံု လြန္းျခင္း- စတဲ့ အခ်က္ ေတြကို ေတြ႔ ရပါမယ္။
ဒါမေကာင္း ဘူးလား ဆိုေတာ့ အမွန္ တကယ္ ျဖစ္ပ်က္ ခဲ့တဲ့ real events ေတြကို အခ်ိန္ နဲ႔ တေျပးညီ မွတ္တမ္း တင္ႏိုင္ ခဲ့လို႔ အေထာက္ အထား အကိုး အကား ေဒါင္ေဒါင္ျမည္ မယ္ဆိုရင္ သိပ္ေကာင္း တာေပါ့။ ကမၻာမွာ ဘယ္သူ မွ မယွဥ္ ႏိုင္တဲ့ ျမန္မာ့ ရာဇ၀င္ ျဖစ္လာ လိမ့္မယ္။ ခုေတာ့-
ေရွး ျမန္မာ ရာဇ၀င္ ဟာ ကုလား ရာဇ၀င္ ရဲ ႔ညီေတာ္ ပူတူတူး ေလးပဲ လို႔ ထင္လာ ရေလာက္ေအာင္ ကုလားျပည္ က အေၾကာင္း ေတြကို ႁပြတ္သိပ္ ထိုးထည့္ ၿပီး ဒါဒို႔ေျပ မွာျဖစ္တာကြ လုပ္ထားတာ မနည္း မေနာ။ ငါးရာ့ ငါးဆယ္ နိပါတ္ေတာ္ မ်ား နဲ႔၊ ဇာတ္ႀကီး ဆယ္ဘြဲ႔ တို႔ဟာ ဘုန္းေတာ္ႀကီး မ်ားရဲ ႔ေက်းဇူး ေၾကာင့္ ျမန္မာ ေတြနဲ႔ မတန္ ရင္ကာ ရင္းႏွီး လြန္း မက ရင္း ႏွီးၾက တဲ့ အခါ မေတာ့ ကုလားျပည္က ဇာတ္ထုပ္ ေတြဟာ ျမန္မာ့ ေျမ မွာျဖစ္ေလဟန္ ေရွးလူႀကီး ေတြက ေျပာ၊ သက္ႀကီး စကား မပါယ္လို၊ မပါယ္၀ံ့ ၾကတဲ့ ရာဇ၀င္ ဆရာ မ်ားကလည္း ဒီအတိုင္း ႀကိတ္လိုက္ ၾကေတာ့ လူရယ္ စရာ ရာဇ၀င္ ေတြျဖစ္လာ တာကို ၀မ္းနည္း ဖြယ္ေတြ႔ ရတယ္။
ေစတီတိုင္း၊ ကုရုတိုင္း၊ အဂၤတိုင္း၊ ကလိဂၤတိုင္း၊ ပါဋလိပုတ္၊ ရာဇၿဂိဳလ္၊ ဗာရာဏသီ၊ တကၠသီလ ဆိုတာ ေတြဟာ ကုလားျပည္ မွာ အမွန္စင္စစ္ ျဖစ္ပါလွ်က္ ရာဇ၀င္ ဆရာ မ်ားေက်းဇူး ေၾကာင့္ ျမင္းၿခံ နားမွာ လိုလို၊ မႏၱေလး နဲ႔ တျပေလာက္ ပဲေ၀း သလိုလို ထင္ေယာင္ ထင္မွား ျဖစ္ၾက ရတာ ထင္တဲ့ သူအျပစ္ လို႔ မဆိုသာပါ။ ေစတီတိုင္း သား ေတြဆိုတာ ခ်စ္တီး ကုလား ေတြ၊ လိမ္ေျပာ လို႔ ေျမမ်ိဳတဲ့ ေစတီယမင္း ဆိုတာ ခ်စ္တီးကုလား၊ ကလိဂၤတိုင္း ကပုဏၰား စူစကာ ဆိုတာ ေဂၚရင္ဂ်ီ ကုလား၊ ကုရုတိုင္းသား ေ၀ႆ ႏၱရာ နဲ႔ မဒၵီေဒ၀ီ ဟာ ဘာဘူ ကုလားမ်ိဳး၊ မဒၵ တိုင္းက ပဘာ ၀တီ ဆိုတာ မဂို ကုလားမ၊ ကလိဂၤ တိုင္း က မင္းကုသ ကေဂၚရင္ဂ်ီ ကုလား။ ဒီလို ဒိုတီ ၀တ္ အိႏၵိယ လူမ်ိဳး မ်ားကို ေတာင္ရွည္၊ ေခါင္းေပါင္း စြတ္ေပးၿပီး ဒို႔ဗမာ လို႔ ထင္ၾက တာဟာ ဘာသာေရး နဲ႔ သိပ္မဆိုင္ ပဲ ရာဇ၀င္ ဆရာ မ်ားရဲ ႔လက္ခ်က္ လို႔ ေျပာႏိုင္တယ္။
အထင္ရွားဆံုး ကေတာ့ ေရႊတိဂံု ေစတီေတာ္ ရဲ ႔ ဒကာေတာ္ ေရေျမ့ရွင္ မ်ားလို႔ အေျခာက္တိုက္ နာမည္ ရတဲ့ တဖုႆ နဲ႔ ဘလႅိက ေရမေရာတဲ့ ကုလားညီေနာင္ ပါပဲ။ တကယ့္ တဖုႆ နဲ႔ ဘလႅိက တို႔ရဲ ႔ ဥကၠလာပ ေဒသ ဆိုတာ ရန္ကုန္က ေတာင္၊ ေျမာက္ ဥကၠလာ နဲ႔ ဘာမွ မပါတ္သက္၊ အိႏၵိယ ႏိုင္ငံ ၾသရိႆ (Orissa) ျပည္နယ္ က ကုဘက္စ္ ေခၚ ဥတ္ကလ ေဒသ ခင္ဗ်။ ကုဘက္စ္ ေတာင္ေတြ ေပၚက ဗုဒၶ သာသနိက အေဆာက္ အဦး မ်ားက ဒို႔ ကမွ original တဖုႆ နဲ႔ ဘလႅိက ေဟ့ လို႔ ေျပာေန သလိုပါပဲ။
ဗုဒၶ၀င္ မွာ ျမတ္စြာ ဘုရား ႂကြလာဖူး သမွ် အရပ္ မ်ားကို အေသ အခ်ာ ေဖာ္ျပ ပါရွိ ရာမွာ မဇၥ်ိမ ေဒသ ကလြဲလို႔ ဘယ္မွ မႂကြ ဖူးပါေၾကာင္း ေသခ်ာပါ လွ်က္နဲ႔ ျမန္မာ ရာဇ၀င္ ေတြမွာ ျမတ္စြာ ဘုရား ဟာ တန္႔ၾကည္ေတာင္လည္းေရာက္၊ စက္ေတာ္ရာ လည္းေရာက္၊ မႏၱေလး ေတာင္လည္းေရာက္၊ က်ိဳင္းတံုလည္း ေရာက္၊ ေရာက္ယံုမွ် မကဤ အရပ္ ၌ဤ မည္ေသာ အခါတြင္ ဤမည္ ေသာမင္း ျဖစ္ထြန္း ၍ငါ၏ သာသနာ ကိုခ်ီးႁမႇင့္ လိမ့္မည္ ဆိုတဲ့ ဗ်ာဒိတ္ စကားေတြ ေပးသေဟ့ လို႔ အႀကိမ္ ေပါင္း မ်ားစြာ ေရးၾက ျပန္တယ္။ ဖတ္သူ၊ မွတ္သူ အေပါင္း ကလည္း မျငင္းတန္း လက္ခံ ယံုၾကည္ လိုက္ၾက ျပန္တယ္။ ငတို႔ က ဘုရား အသိ အမွတ္ ျပဳထား တဲ့ေနရာ မွာ ေနသူ ေတြ၊ ငတို႔ မင္းက ဘုရား ဗ်ာဒိတ္ ေတာ္ရ သာသနာျပဳ မင္းေကာင္း မင္းျမတ္ ဆိုတာ ကေက်နပ္ စရာ ေကာင္းလြန္း လို႔ မယံု လည္း အသာေလး မွိန္း ေနလိုက္ၾက ေတာ့တယ္။ ဒီလိုနဲ႔ ကခ်င္၊ ကယား၊ ကရင္၊ ကုလား ညီအကို ေတာ္ေတြ ျဖစ္လာ ၾကသေပါ့။
အျပစ္ မွန္ရင္ တတ္ႏိုင္ သေလာက္ဖံုး၊ ရာဇ၀င္ လာ ဇာတ္ေၾကာင္း ျပတ္ေနရင္ ငါးရာ့ ငါးဆယ္ အင္ဆိုင္ကလို ပီးဒီးယား ႀကီး ထဲ ကယူယူ ျဖည့္ရင္း နဲ႔ ပဲ ျမန္မာ့ သမိုင္း မွာ-နတ္နဲ႔ နဂါး ညားၿပီး လူသား လည္းေမြးၿပီးၿပီ။ ၀ါးရံုေတာ ကလဲ ဗိုက္ဖံုး အက်ၤ ီ ၀တ္ၿပီး ေ၀ဠဳေက်ာ္ (မွားလို႔) ေ၀ဠဳ ၀တီ ကိုဖြားျမင္ သန္႔စင္ ၿပီးၿပီ။ သားေလးေမြးရင္ နန္းေတာ္ကို လိုက္ခဲ့ ဖို႔ လက္စြပ္ ေတာ္ ကို ၾကင္ယာေတာ္ keeping ေလးကို ေပးခဲ့ ရတဲ့ ဧက နိပါက္ က႒ ၀ါယန ဇာတ္ကို လည္း ဇာတ္လိုက္ က်န္စစ္သား၊ ဘုရင့္ေနာင္၊ ေဇယ် ေခတၱရာ တို႔နဲ႔ အႀကိမ္ေပါင္း မ်ားစြာ ကျပ ေဖ်ာ္ေျဖ ခဲ့ၿပီးၿပီ။ ငါ့ အသား စားလွ်င္ မင္းျဖစ္ လတၱံ ဆိုၿပီး မေၾကာက္ မရြံ ႔ တြန္တဲ့ၾကက္ ကိုဖမ္းစား ၿပီးမင္းျဖစ္ လာတဲ့ တိက နိပါတ္၊ သီရိ ဇာတ္ကို သေရ ေခတၱရာ မင္းဆက္ ကို ဇြတ္ အတင္း ကခိုင္း ခဲ့ၿပီးၿပီ။ ပုဂံ နာေတာင္မ်ာ မင္းကို နန္းေတာင္းမ်ား လို႔ မွားဖတ္ၿပီး ေရွ ႔က နန္းစဥ္ senior အကို မ်ားကို ေက်ာ္ခြ ၿပီး ညီငယ္ေလး ကို မင္းျဖစ္ ေစဖို႔ ဖခင္ ဘုရင္ႀကီး လက္မွာ ေပါက္တဲ့ ခူနာ ကို သူ႔ အေမ မိဖုရား ကျပည္စုုတ္ ေပးၿပီး သား အတြက္ နန္းေတာင္း တဲ့ ဧက ဒႆ နိပါတ္ ဒသ ရထ ဇာတ္ကို နာေတာင္မ်ာ လည္မွာစြပ္ ေပးခဲ့ ၿပီးၿပီ။
ဒီလို အခ်ိဳး ေတြေၾကာင့္ အင္မတန္ ဖတ္လို႔ေကာင္း၊ ဟာကြက္ မရွိေအာင္ ျပည့္စံု ၿပီး၊ လြမ္းေမာ ဖြယ္ရာ ျမန္မာ ရာဇ၀င္ က်မ္း မ်ားဟာ ပညာရွင္ ေတြရဲ ႔ ကဲ့ရဲ ႔ ေလွာင္ေျပာင္ ရႈံ ႔ခ် စရာ ျဖစ္ခဲ့ ရတာ ရင္နင့္ စရာ ပါေလ။
ကိုးကား။
- သန္းထြန္း၊ ေဒါက္တာ။ ေခတ္ေဟာင္း ျမန္မာ ရာဇ၀င္
- ငါးရာ့ ငါးဆယ္ နိပါတ္ေတာ္မ်ား
- ကုမာရ္ရသ္၊ အေသာက၊ ၾသရိႆ ကုဘက္စ္ မွ ဗုဒၶ သာသနာ ေရွးလက္က်န္ အေဆာက္ အဦးမ်ား၊ အႁႏၵရာဇ၀င္ သုေတ သန ဂ်ာနယ္ အတြဲ ၂၇။
မွန္လိုက္တာ ဗ်ာ … ဘုရား ေတာင္ ကုလားမွန္း မသိတဲ့ ဗုဒၶ ဘာသာ ျမန္မာ ေတြ အမ်ားႀကီး ဗ် ….
KO SOE HTET,
Don’t say Our Buddha Like that.If you want to say please use the polite word because Buddha is our most admirable and there is nothing to say properly Buddha like that for a Buddhist i think .Mind your words because you are also a Buddhist.
ေရွးေဟာင္းသမိုင္းေတြ တူးေဖာ္မွ ရာဇဝင္ ဘာလဲ ဘယ္လဲဆိုတာ သိရေတာ့မွာပဲေလ….