That’s Our Bamar (29)

သမိုင္း ထဲက ျမန္မာ ျပည္သား (၂၉)

ေက်ာက္စာ ထဲက ပုဂံ (၁၁)

တရုတ္ပိႅယ္ (၁၂၅၆- ၁၂၈၇ ေအဒီ)

ဥစၥနာ မင္းဟာ တလ ကိုအသြား ဟိုမွာပဲ ေႁခြရံ သင္းပင္း နဲ႔ တကြ လုပ္ႀကံခံလိုက္ ရခ်ိန္မွာ တလ ကိုပါသြား ေပမဲ့ ထူးထူး ဆန္းဆန္း ေသေျမႀကီး မျဖစ္ခဲ့ပဲ ရွင္ေရႊထီး ဘ၀ ကို တရုတ္ပိႅယ္ ေရာက္သြားပါတယ္။ အကုန္လံုး ေသတယ္။ သူပဲ မေသ ဆိုေတာ့ ခမည္းေတာ္မင္း ကို သူပဲ တီးထည့္လုိက္သလား သံသယ ပြားစရာပါ။ မင္းျဖစ္ၿပီးမွ ပုဂံ ကိုျပန္လာတဲ့ တရုတ္ပိႅယ္ နဲ႔ ေသသြားရွာတဲ့ ဥစၥနာ တို႕ၾကားမွာ မင္ယန္ ဆိုတဲ့ ေခတ္ေဟာင္း ေဖာင္ကားစား ေမာင္ေမာင္ မင္းတစ္ပါး ရွိေသးတာ ကိုျဖည့္ေျပာ ရဦးမယ္။

မင္ယန္ က ဥစၥနာ ရဲ ႔သားႀကီး၊ ခမည္းေတာ္ တလ သြားတုန္း သူ႔ကို နန္းေစာင့္ထားခဲ့ပံု ရတယ္။ ဥစၥနာ ေသၿပီ ၾကားေတာ့ မင္ယန္ ကို မင္းအျဖစ္ ဆက္ခံ ဖို႔ ပုဂံ နန္းတြင္းက ႀကိဳးစားတယ္ ထင္တယ္။ မင္းအျဖစ္ ဆက္ခံၿပီး ဘာမွ မၾကာ လိုက္ပဲ တရုတ္ပိႅယ္ ပုဂံ ျပန္မေရာက္ခင္ ဆံုးပါး သြားတယ္ ဆိုေတာ့ ဘယ္နည္းနဲ႔ မွေသြးရိုး သားရိုး မဟုတ္ႏိုင္ပါ။ လုပ္ႀကံ ခံရတာ သာျဖစ္မယ္။ မင္ယန္ မရွိမွ တလ က တရုတ္ပိႅယ္ ဟာ မင္းအျဖစ္ ပုဂံ နန္းတြင္း ကို ခပ္တည္တည္ ျပန္၀င္ ခဲ့တာ ပါ။ ဒါကိုပဲ ေခတ္ေဟာင္းရာဇ၀င္ က်မ္းေတြမွာ အမတ္ႀကီး ရာဇသႀကၤန္ က သူ႔ၾသဇာ ခိုင္ၿမဲဖို႔ မင္းသားႀကီး သီဟသူ (မင္ယန္ ?) ကို နန္းမတင္ပဲ နရ သီဟ ပေတ့ (တရုတ္ပိႅယ္) ကိုနန္းတင္လို႔ မင္းျဖစ္လာ သလိုလို ေရးၾကပါတယ္။ (ဘုရင္ညံ့ သံုးပါး ပထမ ပိုင္းမွာ ပါၿပီး) တကယ္ေတာ့ အဲသလို မဟုတ္ဖို႔ လမ္းမ်ား ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ မင္ယန္ ဟာ royal blood စစ္စစ္၊ တရုတ္ပိႅယ္ ကေတာ့ သာမန္ မိန္းမ နဲ႔ မင္း ေပါင္းဖက္ ရာက ေမြးလာတဲ့ half blood၊ ၁၂၆၇ ေမ ၆ ရက္ေန႔မွာ ေရးထိုးတဲ့ ေက်ာက္စာ တစ္ခု အရ-

1. မင္ယန္ ရဲ ႔ႏို႔ထိန္း အေမ အိုေပါင္သင္ အေမြေပးခဲ့တဲ့ ေျမေတြကို သူ႔ သမီး ႂတ်ာမြန္ ရဲ ႔မယားက ေက်ာင္းဘုရား ကိုလွဴတဲ့ အတြက္ ထိုးထားတဲ့ ေက်ာက္စာ ျဖစ္တယ္။
2. မင္ယန္ ဟာ အိုေပါင္သင္ ကို ထီးမိုးၿပီး အေဆာင္ အေယာင္ သံုးခြင့္ျပဳတယ္။
3. မင္ယန္ ကို ဆက္ခံသူ ကို မင္စည္သု လို႔ေရးထိုးတယ္။ အဲဒါ တရုတ္ပိႅယ္ ေပါ့။
4. တရုတ္ပိႅယ္ နဲ႔ မင္ယန္ ဟာ ႏို႔စို႔ဘက္၊ အသက္သိပ္မကြာပါ။
5. မင္ယန္ နန္းသက္ ႏွစ္လ သာ ခံခဲ့တယ္။
6. တရုတ္ပိႅယ္ က ဥစၥနာ ကိုဆက္ခံ တာမဟုတ္၊ မင္ယန္ ကိုဆက္ခံတာသာ ျဖစ္တယ္။

ဒီအခ်က္ေတြေၾကာင့္ ရာဇ သႀကၤန္ သီဟသူ ကိုဖမ္းၿပီး နရ သီဟ ပေတ့ ကိုနန္းတင္တဲ့ ဇာတ္လမ္း မဟုတ္ဖူး လို႔ပဲ ေျပာရ ပါမယ္။

၂၄ ေမ ၁၂၅၆ မွာ တရုတ္ပိႅယ္ မင္း ပုဂံ ျပန္ေရာက္ၿပီ လို႔ အတိ အက် ေျပာႏိုင္ပါတယ္။ ကြန္ေျပာက္ႀကီး မွာ စံေနတုန္း သူ႔ေယာကၡမ သရိယ္ က ဥစၥနာ သိမ္းယူခဲ့တဲ့ သာသနာ့ေျမ ေတြကိစၥ ရွင္းပါလို႔ တိုက္တြန္းလို႔ ရတနာ သံုပါေသာ မိႅယ္ကာ ငါမိႅယ္ သို၀္ ဆံျခည္ တတန္လွ်င္ အ၀င္ စိယ္ လို႔ ေျပာၿပီး သိမ္းထားတဲ့ သာသနာ့ေျမေတြ အကုန္ ျပန္လွဴတဲ့ အျပင္ ေနာက္ထပ္ ေတာင္ ထပ္လွဴလိုက္ေသးတယ္။

တရုတ္ပိႅယ္ နန္းတက္ လာတဲ့ အခါ တစ္သက္လံုး မရေတာ့ဘူး ထင္ထားတဲ့ ထီးနန္း ကိုရလို႔ ၀မ္းသာလံုး ဆို႔ပံု ရပါတယ္။ ဘိသိက္ ပြဲမွာ ရဟန္း သံဃာ ေတြကို ေျမ အလွဴႀကီး ေပးရံု မွ် မက ထိလိုင္မင္ မရွိတဲ့ေနာက္ မ်က္ႏွာငယ္ ရွာတဲ့ ဟိႏၵဴ ျဗဟၼဏ ပုဏၰားေတြ ကိုလည္း ေျမလွဴတယ္လို႔ သိရတယ္။ လွဴတဲ့ ေျမ ေတြ၊ ကြ်န္ေတြ ကို အခုေခတ္ register လုပ္သလို တံဆိပ္ခတ္ ၿပီး ေမာ္ကြန္းစာရင္း တင္တာေတြ လည္းလုပ္တယ္။ သူမ်ားထက္ ထူးတဲ့ သေဘာေပါ့။ ကြ်န္ေတြကို တာ၀န္ အတိ အက် ေပးတယ္။ ဒါေတြကေတာ့-

1. အရိယာ သံဃာေတာ္ေတြ အတြက္ ေျခေဆးေရ၊ လက္ေဆးေရ၊ ခ်ိဳးေရ၊ ေသာက္ေရ၊ ခပ္ေပးရမယ္။
2. ေက်ာင္းဘုရား တင္ဖို႔ ဆြမ္းခ်က္ ရမယ္။
3. ေက်ာင္းဘုရား ၀န္းက်င္ တံျမက္လွည္းရမယ္။ အမႈိက္ရွင္းရမယ္၊ အမႈိက္ က်ံဳး ရမယ္တဲ့။

တရုတ္ပိႅယ္ကို နရ သီဟ ပေတ့ လို႔လူသိမ်ားတယ္။ ေစတီ တစ္ဆူ တည္ၿပီး ပန္ပြတ္ပုတို၀္တာ၀္ ဒါယကာ လို႔လည္း ေခၚေသး တယ္။ သူ႔ရဲ ႔ခန္႔ညား ႀကီးက်ယ္လွတဲ့ ဘြဲ႔ေတာ္ ကိုျပတဲ့ ေက်ာက္စာ တစ္ခုလည္း ရွိေသးတယ္။

။ ၀ ။ ႏုေမာ သဗၺ ဗုဒၶါနံ။ ။ သကရာဇာ ၆၂၇ ခု၊ စယ္သံ စစၦိရ္ႏွစ္။ ပႅသို၀္ လပႅည္ (22 December 1265) ပုတၱ ပူနိယ္ အာ။ အသရိယ္ ဟိယ္ ေသာ ပုရွာ ႂတ်ာ သဃၤာ ရတနာ သံုပါ သႏိႈက္။ ရို၀္သိယ္မႅတ္စြာေသာ။ စို၀္သာ မင္သာ အမတ္က်ာ ဗိုလ္ပါ ဆင္ဖႅဴ စေသာ ရတနာ ခုႏွစ္ပါ သိၡင္ ဖႅစ္ေသာ ကႅန္ ၄ ကႅန္ထြန္ေသာ နိယ္က္သို၀္ အဟိန္ဇင္ အေရာင္ အ၀ါ ေတာက္ပ စြာေသာ အသရိယ္ ဟိေသာ။ ႀသိႀတိ ဘု၀နာ ဒိတ် ပ၀ရ ဓမၼရာဇာ မည္ေသာ။ ႂတ်ာမင္ ဆုိပဲ။

ဒီလို ႀကီးက်ယ္ ေအာင္ရွာႀကံေရးသား တာကလြဲလို႔ တျခား ဘာဂုဏ္ သတင္း၊ ဘာ အရည္ အခ်င္းမွ မရွိတဲ့ တရုတ္ပိႅယ္ ဟာ ပုဂံ ေခတ္ကို အဆံုးသတ္ ေပးတာေတာ့ ေသခ်ာပါတယ္။ သူ႔လက္ထက္ ပုဂံပ်က္ေလာက္ေအာင္ ႀကီးက်ယ္တဲ့ အေရးေတာ္ပံု ျဖစ္ခဲ့တာကို ေက်ာက္စာ အမွတ္ အသားနဲ႔ တရုတ္မွတ္တမ္း ေတြက ျပဆိုတဲ့ အတြက္ ျပည့္ျပည့္စံုစံု သိခြင့္ရ ၾကပါတယ္။

References

Epigraphia Barmanica Vol. I, II and III

Than Tun Dr (1955) “History of Burma A.D. 1000-1300” BBHC, I, I, 39-57 and Rangoon University Annual Magazine.

သန္းထြန္း၊ ေဒါက္တာ၊ ပုဂံ ေခတ္ ႏိုင္ငံေရး သမိုင္း။

သန္းထြန္း၊ ေဒါက္တာ၊ အသစ္ျမင္ ျမန္မာ့ သမိုင္း။

သန္းထြန္း၊ ေဒါက္တာ၊ ေခတ္ေဟာင္း ျမန္မာ ရာဇ၀င္။